Rashaantyn khuree

Read in Mongolian

Name(s) of Temple :
Rashaantyn khuree,

Rinchen Number :
283

Rinchen Name :
Rashaantyn khiid, Navaangudembiin khiid, Regzendeviigatslin, Dorjdamba khiid

Type of Temple :
Monastic City

Aimag Temple located in :
Bulgan

Sum Temple located in :
Saikhan soum

Old Aimag Name :
Tusheet Khan

Old Sum Name :
Daichin vangiin khoshuu

Precis History(In Mongolian only):


Булган аймаг. Сайхан сум. Рашаантын хийд /Наваан гүдэн ламын хийд/ Хуучин Түшээт хан аймгийн Дайчин вангийн хошуу одоогийн Сайхан сумын төвөөс зүүн хойш 30 орчим км-т 6-р багийн нутаг Рашаант хэмээх газарт уг хийд төвхнөж байжээ.Уг хийдийг тус Эрдэнэ Дайчин чин ван Жамбалдоржийн хошууны Гүдэнбэ лам Наваан 1909 оны үед байгуулсан ба Богдын лүндэн зарлигаар “Ёндондаржаалин” хэмээх нэр авч байжээ.Наваан Гүдэнбэ хэмээх лам нь 1858-1937 оны үед амьдарч байсан тус хошууны эрдэм чадалтай ламын 1 байжээ.Тэрбээр 1925 онд цэргйн нисэх онгоцны газрйг байгуулах хэрэгт 500 адуу тусалж байсан баримт бий.Тус хийд нь 4 дугантай, Гэлүгбагийн урсгалын хийд байсан бөгөөд гол шүтээн нь Улаан сахиус, Дамдин чойжоо байжээ.80-100 ламтай байсан бөгөөд зуны эхэн сард хийдийн зүүн урд байх Рашаантын овоог тахидаг зуны дунд сард Майдар эргэж, намрын эхэн сард Ганжуур эргэдэг байжээ.Уг хийдийг байгуулагдаад удаагүй байхад Дайчин вангийн хүрээний аграмба Дандар ирж Дүйнхорийн ван тавьж байсан мэдээ байна.1937 оны эхээр хүрээ хийд хаагдахад уг хүрээнээс ганцхан Дашням унзад гэдэг хүн баривчлагдан яваад 10 жилийн ял сонсож 3 жил суугаад гарч иржээ.Тэрбээр Могодын хүрээнээс мөн баривчлагдан хоригдож байсан Бүрхэг Дэндэв гэдэг ламын тусламжаар хорих газраас оргосон ажээ.Наваан Гүдэн ламын хийдийн 3-4 дуган 1970-аад оныг хүртэл байсан ба хөдөөний айлууд бараагаа хийх амбаар сав болгон ашиглаж мөн нэгдлийн сүү тосны зовуудын байшин хүртэл болж байжээ.Тус хийдийн сүм дуганын туурь маш тодорхой байдаг бөгөөд 1937 оны үед хүрээ хийд хаагдахтай зэрэгцэн босгосон Наваан Гүдэнбэ ламын шарилын сүм буюу Гүдэн сүм одоо болтол бараг бүтнээрээ үлдсэн байна.Одоо Наваан Гүдэнбэ ламын хийдийн туурин дээр тус хийдийн хурал номын үйл ажиллагааг сэргээж 2007 оны 4-р сараас шинэ цагийн “Ёндондаржаалин” хийд байгуулагдан үйл ажиллагаа явуулж байна. Холбогдох эх сурвалж: 1. Сайхан сумын 6-р багийн иргэн өндөр настан Дамдинсүрэн гуайтай хийсэн ярилцлагаас 2007.07.26 2.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004

Description of location :
The site is located in an area called Rashaant on land of 6th Brigade, 30 km. northeast of the sum centre. Three hundred meters to the south is an owoo called Rashaantiin Owoo. Surrounding the site are Rashaant Uul at its north and Rashaantiin River flowing 200 m. west. The area is considered to be in a plain zone.

GPS readings :
North 48° 53’  East 102°  30’

Revived temple on site :
Yes

Status of site at time of survey :
The Rashaantiin Khiid temple is now being renovated on its original foundation and the main temple, Chogchen, is being built on its original location. 3 – 4 khailangiin (Oath taking) temple bases are shaped like chandmani and are clearly visible.

Date of founding the monastery/temple :
Mid 1870

Date of closing and destroying the monastery :
Огноо хаагдсан: 1937 - Ярилцлагын дугаар:001
Огноо нураагдсан:: Mid 1940 - Ярилцлагын дугаар:001

Old monastery/temple revived:
Yes

Revived temple register number:
1st БУСХ 003 not at site 2nd БУСХ 004 at site

Үүсгэн байгуулагч хүний нэр болон цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):
Нэр, цол хэргэм : Choijivyn Navaangudembe - Ярилцлагын дугаар: 001
Нэр, цол хэргэм : Б.Ганхөлөг Д.Доржбал лам Д.Өсөхбаяр - Ярилцлагын дугаар:

Date of Reviving:
Year : First revived temple not on site 1991 оны 6-р сарын 5-нд - Ярилцлагын дугаар:
Year : Second revived Temple on site 2007 04 27 - Ярилцлагын дугаар:

Monks in Old Temple :
70 monks

Notes :
Rashaantiin temple: The area where the temple was built is called Rashaantiin Tokhoi. The name Navaangudembiin temple could have been based on the founders name. The temple’s Tibetan name is Regzendeviigatslin.

Form Number :
БУСХ 001

Survey Team :
Team E

Дамдинсүрэн


Oral History :

Банзрагч


Oral History :

Газрын зураг / Map