Jambaldorj lam khuree

Read in Mongolian

Name(s) of Temple :
Jambaldorj lam khuree ,Lamtany khiid,Мergen khutagtyn khiid,Аsrakhuig mandaan delgeruulegch khiid,

Rinchen Number :
591

Rinchen Name :
Lamtyn khiid

Type of Temple :
Monastic City

Aimag Temple located in :
Sükhbaatar

Sum Temple located in :
Uul-bayan soum

Old Aimag Name :
Setsen Khan

Old Sum Name :
Dalai van

Precis History(In Mongolian only):


Сүхбаатар аймгийн Уулбаян сумын Мэргэн хутагтын хийд буюу Асрахуйн мандаан дэлгэрүүлэгч хийд Хуучин Сэцэн хаан аймгийн Далай вангийн хошуу, одоогийн Сүхбаатар аймгийн Уулбаян сумын нутагт, говь хээрийн бүсэд, сумын төвөөс баруун урд зүгт 64 км-т Мэргэн хутагтын хийд буюу Ламтаны хийд урдуураа Сандаг жун овоо, баруун талаараа Их Лагтын Өндөр хэмээх худаг, хойгуураа Хүүхдийн овоо, Түгжамбын шанд, Алтан тэвш, зүүн талаараа Бага Лагтын худгаар хүрээлэгдэн оршиж байжээ. 1934-38 оны Хүрээ хийдийн судалгаанд Мэргэн хутагтын хүрээ буюу Өглөгийг бадруулагч хийд нь Лаг хэмээх газар хилээс дотогш 150 км, аймгийн төвөөс 180 км-т суурьшиж байсан бөгөөд Тэнгэр тэтгэгч хааны 34-р он буюу 1733 онд Хутагтын анхдугаар хувилгаан Лувсанжамба, нутгийн дарга асан Жаргал нарын санаачлагаар байгуулагджээ. Уг хийд нь гурван дуган, Жамбадаржаалин, Чойр гэсэн хоёр дацантай, 20 ламтай, нэг жастай байжээ. Аман эх сурвалж: Орлой мэргэн хутагтын хүрээ нь Орлойн баруун аймгийн Лагт хэмээх газар 1871 онд Асрахуйг мандаан дэлгэрүүлэгч хийд нэртэйгээр байгуулагджээ. Энэ хийд олноо Мэргэн хутагтын хүрээ гэж алдаршжээ. 20-аар зууны эхэн үед лам хуврагийн тоо 300 орчим байсан ба гол шүтээн нь Махгал байсан. Өдөр бүр Цогчэн хурахын зэрэгцээ Буддын шашны их, бага ухааныг судалдаг ухааны арван оронд мэргэшсэн эрдэм мэдлэгээрээ олон түмэнд гайхагдсан эрдэмтэн , мэргэд олноор төрөн гарч шашны гүн ухаан, зурхайн ухаан судалдаг зурхайч, оточ, авраач, гүрэмч нар сүсэгтэн олонд тусалдаг монголын томоохон хийдүүдийн нэг байжээ. 20-аар зууны эхэн үед мэргэн хутагтын хүрээг Богдын тамгатай долоон хутагтын нэг Ренчинбадам /сахилын алдар нь Лодойринчен/ удирдаж байжээ. Ламтаны хийд нь нүүдэллэж явсан бөгөөд 1.Лагт буюу Лагай 2.Эрдэнэ толгойд 3.Бадрах овоо ( Эрдэнэ овоо) гэдэг газар тус тус суурьшиж байжээ. Ламтаны нүүдэллэн хурал ном хурдаг Лагай, Өгөөмөр, хавцалын Эрдэнэ толгой зэрэг хийд сүмүүд байсан ба одоо ч туурь ором нь байна. Ламтан гэгээн Дарьгангын Алтан овоог жил бүр очиж тахидаг эзэн лам нь байсан гэдэг. Алтан овоог тахихаар явахдаа Өгөөмөр, Өлзийт хоолой, Эрдэнэ толгой, Байшинт, Сайн салаа гэх мэт газруудаар байнга буудаллан хоноглож хурал ном үйлдэж уул усаа аргадаж явдаг байсан гэлцдэг. Холбогдох эх сурвалж -Сүхбаатар аймгийн Орон нутгийн судлах музейн судалгаа -Я.Амарсайханы ярилцлага-(Сүхбаатар аймгийн Баяндэлгэр сумын Гандандамбадаржаалин хийдийн хамба лам) Базарын ярилцлага (Сүхбаатар аймгийн Уулбаян сумын өндөр настан

Description of location :
The site is located 64 km. west of Uul-bayan soum center. South of the site is Sandagjun ovoo, to the west is Ikh Lagtyn undur khudag, to the north are Khuukhdiin ovoo, Tug Jambyn shand and Altan tevsh and to the east is Baga Lagt khudag.

GPS readings :
North 46° 05’  East °  ’

Revived temple on site :
No

Status of site at time of survey :
A mound of earth has been raised over the site. In 2005, Banzar built a stupa on the site.

Date of founding the monastery/temple :
1871
1860

Date of closing and destroying the monastery :

Old monastery/temple revived:
No

Үүсгэн байгуулагч хүний нэр болон цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):

Date of Reviving:
Year : Khuvilgaan Jigmidnamjil - Ярилцлагын дугаар: ONSM sud 2

Monks in Old Temple :
300
386
300
386

Notes :
Orloi khutagtyn khuree was established in 1871 in the place called Lagt, under the title of Аsrakhuig mandaan delgeruulegch khiid. Later it was famed as Mergen khutagtyn khuree. In the early 20th century, there were over 300 monks at the monastery. The main tutelary deity was Mahakala. The monastery was one of the Buddhist learning centers. The abbot of the monastery by the early 20th century was Rinchenbaldan khutagt. The monastery had seven jas.

Form Number :
СБУБ 033

Survey Team :
Team F

Базар


Oral History :

Газрын зураг / Map