Дэчинравжайлин хийд

Сүм хийдийн нэр : Дэчинравжайлин хийд

Байрлах аймаг :
Увс

Сум :
Ховд сумын төв

Шинэ сүм хийдийн газар зүйн байдал болон хүрээлэн буй орчин:
Ховд сум нь Ховд голын хөвөөн дээр байрлана. Сумын төвийн хойно Хөх толгой хэмээх газрыг тахина. Сумын төвөөс 1 км орчим газар бий. Эртний тахилгатай.

Шинээр байгуулагдсан : Revived

Байгуулагдсан огноо: 1996

Ринчений зураг дах дугаар :
12

Ринчений жагсаалт дах нэр :
Намирын хүрээ

Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан эсхүл өөр газар сэргээн байгуулагдсан алин болох : Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан

Хэрэв хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан бол тухайн тухайн хуучин сүм хийдийн бүртгэлийн (түүхэн газрын бүртгэлийн) дугаарыг бичнэ үү : УВХД 003

Аль урсгал болох : Гэлүг

Founders/Refounders :
Б.Сүрэн /иргэн/ Ховд суманд амьдардаг.

Сүм хийдийн төрөл :

cүм

хуучин хийдийн лам нар :

Хийдийн хурал ном: алин болохыг зурах :

Ямар хурал хурдаг болохыг бичнэ үү :
Өдөр тутмын хурал:

Сар тутмын хурал:

Жилийн хурал: Майдарын хурлыг хаврын тэргүүн сард нэг удаа хурна.

GPS хаяг :
North 49° 16’  East 090°  54’

Тухайн сүм хийд дэхь шашны байгууламж (дацан сургууль, суварга гэх мэт) болон бусад байгууламж, тэдгээрийн зориулалт
Хийд нэг байшинтай. Энэ нь анх сумын гавъяат барилгачин Пунцагийн удирдлага дор гэрлэх ёслолын ордонгийн зориулалттай баригдсан. Тийм учир хийдийн үйл ажиллагаа явуулахад зориулалтын бус. 1990 оноос шашны үйл ажиллагааг энэхүү байшинд явуулах болсон. Энэ нь дотроо 3 өрөөтэй. Баруун талын өрөөнд сүсэгтэн олонтой уулзах, голын өрөөнд бурхан шүтээн залсан, хурал хурдаг. Зүүн талын өрөөнд шашны сургалтын өрөө байна.

Ярилцлага өгсөн хүний овог, нэр, хаяг, эрхэлж буй ажил
Ж.Болдоо Хийдийн уншлагын лам
Б.Анхбаяр Хийдийн дээд тэргүүн уншлагын лам, бага унзад

Хэдэн фото зураг авсан :
14

Зураг авсан огноо: он :
2007-06-03 00:00:00

Materials:

Temple ID No Authors name Title/ description Book/ Book extract/ leaflet/ other Date Published Where Published Publisher Collected by
УВХД 005 0000-00-00

Судалгаа авсан өдөр Хэдэн фото зураг авсан :
2007-06-03

Тэмдэглэл :
Асуултын дугаар 3. Хаврын эхэн сард ханш нээх үеэр Хөх толгойн овоог тахидаг. 1990, 1991 оны орчим Гандан хийдийн Гаадан хамбын тахилага хийж байсан сумаас хойш 27 км-т догшин тахилгатай Хайрхан уул бий. Шинэ сүмийг сумын төвд байгуулсан. Лодой, Жаргалсайхан, Сүрэн, Намсрай зэрэг багш нараас суралцаж байгаа. Тэдгээр багш нартайгаа байнга холбоотой байгаа өнгөрсөн жилээс номын лүн авсан. Энэ бол хүн ардад шашны ном заах, тусламж үзүүлэх эрхтэй болно. Ийм чиглэлээр шашны боловсролоо дээшлүүлж буй Хийдийн лам Жаргалсайхан 15 наснаас тус хийдийн хамба Сүрэн багшид шавь орон шашны ном үзсэн. Ж. Болдоо (Ганболд) нагац ааваасаа (ээжийн аав) шашны номыг өвлөн авсан. Нутагтаа нэрл гарсан Гэлэнтэн Дандар хэмээх хүнээр ном заалгасан. Багш нь нас өөд болохдоо өөрийн шавьдаа номоо өвлүүлэн үлдээсэн. Асуулт 1. Ховд сум нь эхэн үедээ Өмнөговь сумын бүрэлдэхүүнд байсан. Хүн ард нь өөр нутагын хийдэд эргэл мөргөл хийдэг байсан. Тийнхүү өөрийн нутагт Дэчинравжаалин хийдийг байгуулсан. Улсын бүртгэлийн дугааргүй. Асуулт 4г. Шинэ сүмийг санаачлагч Б. Сүрэн нь Ховд сумын уугуул, шашны номыг бие дааж сурсан зурхайч орон нутагтаа нэр хүндтэй. Нас 70 гаруй. Одоогоор УБ хотод яваа тул биеэр уулзаж чадаагүй. Түүний шавь нар нь хийдийг хариуцаж байна. Шинэ сүм хийдийн лам нар өдөр тутмын хурал хурдаггүй. Сүсэгтэн олны санаачлагаар үйл ажиллагаа, зан үйлийг хийдэг. Хийдийн гадуур шавар хэрэм барьсан. Тэр нь дутуугаас зарим газраараа нурсан байдалтай. Шинэ залуу лам нар засч сэлбэх үүрэг авч байгаа. Барилга байгууламжийн хувьд байнгын үйл ажиллагаа явуулах боломжтой.

Хүснэгтийн дугаар :
УВХД 005

судалгааны баг :
Team А

Disclaimer

Идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй сүм хийдийн жагсаалтыг 2006/2007 оны судалгаанд суурилан гаргасан болно. Энэ нь тухайн үед дахин сэргээгдсэн байсан сүм хийдийн талаарх ерөнхий дүр зургийг харуулна. Уг судалгаа явагдснаас хойш олон зүйлс өөрчлөгдсөн нь эргэлзээгүй билээ.

The data on Active Temples was collected in 2006 (UB) / 2007 (National Survey). It provides a snapshot of the revival of the monasteries in Mongolia at that time. Undoubtedly many things will have changed since this survey was done.

Map