Ганданлэгшад дашчойлин хийд

Сүм хийдийн нэр : Ганданлэгшад дашчойлин хийд

Байрлах аймаг :
Өвөрхангай

Сум :
Өлзийт сум

Товч түүх


Өвөрхангай аймаг Өлзийт сум.Ганданлэгшиддашчойлин хийд. Хуучин Сайн ноён хан аймгийн Илдэн бэйлийн хошууны нутагт буюу одоогийн Өлзийт сумын төвөөс зүүн урагш Яргайтын ууланд байсан Баруун хурал ,Яргайтын дуганы туурин дээр энэ дуганыг байгуулжээ.Анх энэхүү дуганыг үүсгэн санаачилж байгуулсан хүн нь энэ нутгийн Мангалжав хэмээх өвгөн лам байжээ.Тэрбээр 1937 онд хүрээ хийд хаагдахаас өмнө 5 наснаасаа 17 нас хүртлээ уг Баруун хурлын дуганд шавилан сууж байв.Уг дуганыг анх нээгдэхэд 10 орчим лам хурж байсан ба 1994,1995 онуудад 20 шахам лам, шавь банди нар сууж байжээ.Харин одоо байнгын суудаг тахилч лам нэг үлдсэн,сарын дүйцэн өдрүүдэд энд тэндээс цөөхөн лам нар цуглаж хурал хурдаг.Үүнд шинийн 8-нд манал,15-нд дарь эхийн мандал,сандуйн жүд,29-нд арван хангал,битүүнд найдан чого,жилийн хурлаар зулын 25-нд 32 магтаал,зуны эхэн сарын 1-15-нд тахил гэж 15 хоногийн мөргөлийн хурдаг. 1996 онд Мангалжав багшийнхаа амьд сэрүүндээ санаж бодож явсан хүсэл мөрөөдлийг нь гүйцээж шавь нар нь дуганы өмнө талд нэгэн суварга босгожээ.Дуганы ойр орчимд хойд талд Баруун хайрхан, өмнөд талд Өлзийт хайрхан, баруун талд Баянхайрхан.Ханхалын цагаан овоо зэрэг эртний тахилгат уул овоо бий /Ганданлэгшиддашчойлин хийдийн ловон лам Довдонжав гуйтай хийсэн ярилцлагаас 2007.05.27./.

Шинэ сүм хийдийн газар зүйн байдал болон хүрээлэн буй орчин:
Яргайтын аманд оршино.Хуучин Баруун сүмийн туурин дээр

Шинээр байгуулагдсан : Revived

Байгуулагдсан огноо: 1991

Ринчений зураг дах дугаар :
852

Ринчений жагсаалт дах нэр :
Баруун хурал

Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан эсхүл өөр газар сэргээн байгуулагдсан алин болох : Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан

Хэрэв хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан бол тухайн тухайн хуучин сүм хийдийн бүртгэлийн (түүхэн газрын бүртгэлийн) дугаарыг бичнэ үү : ӨХӨТ 006

Аль урсгал болох : Гэлүг

Founders/Refounders :
Маналжав лам
Ишданзан

Сүм хийдийн төрөл :

cүм

хуучин хийдийн лам нар :
1 in 2007

Хийдийн хурал ном: алин болохыг зурах :

Ямар хурал хурдаг болохыг бичнэ үү :
Өдөр тутмын хурал: Цогчин уншина

Сар тутмын хурал:

Жилийн хурал:

GPS хаяг :
North 46° 30’  East 103°  26’

Тухайн сүм хийд дэхь шашны байгууламж (дацан сургууль, суварга гэх мэт) болон бусад байгууламж, тэдгээрийн зориулалт
1993 онд нэг дугана нэг суварга барьжээ.

Ярилцлага өгсөн хүний овог, нэр, хаяг, эрхэлж буй ажил
Л.Дамдинжав /Өлзитй сум гэлэн лам/

Хэдэн фото зураг авсан :
15

Зураг авсан огноо: он :
2007-05-27 00:00:00

Materials:

Temple ID No Authors name Title/ description Book/ Book extract/ leaflet/ other Date Published Where Published Publisher Collected by
ӨХӨТ 007 0000-00-00

Судалгаа авсан өдөр Хэдэн фото зураг авсан :
2007-05-27

Тэмдэглэл :
The monastery called Yargaitiin süm or Baruun khural was revived in 1991 by one of its old monks, Manaljav. At the beginning it had about 10 monks and by 1996 it had 20 monks. The temple building was started in 1991, and finally the new temple building was opened ceremoniously in 1993, on the 3rd of September. At the opening ceremony monks from Gandan monastery came like Soninbayar monk. At the beginning, when there were enough number of monks, they were able to hold everyday ceremonies, monthly and yearly ceremonies. Now only one monk remains, S. Damdinjav. Now he offers butter-lamps everyday in the temple. The temples main protector deity is Jamsran. Devotees do not visit the temple very often as it is situated in a remote place. The temple owes the volumes of the Kanjur and Prajnyaparamita written in vermillion ink. It also owes some saved old artefacts, sculpture and thangkas. The old monk, Manaljav, who re-opened the temple had belonged to the old Baruun khural/Yargaitiin süm till he was 20 in 1938. The present monk, S. Damdinjav, came to the monastery 14 years ago. Presently he lives there with one family, who are his relatives. Therefore there are some yurts and some wooden houses and animal shelters between the ruins of the old walls. 1р асуултын хариулт : улсын бүртгэлийн дугаар 1041123 (1996.10.20)

Хүснэгтийн дугаар :
ӨХӨТ 007

судалгааны баг :
Team: Д

Disclaimer

Идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй сүм хийдийн жагсаалтыг 2006/2007 оны судалгаанд суурилан гаргасан болно. Энэ нь тухайн үед дахин сэргээгдсэн байсан сүм хийдийн талаарх ерөнхий дүр зургийг харуулна. Уг судалгаа явагдснаас хойш олон зүйлс өөрчлөгдсөн нь эргэлзээгүй билээ.

The data on Active Temples was collected in 2006 (UB) / 2007 (National Survey). It provides a snapshot of the revival of the monasteries in Mongolia at that time. Undoubtedly many things will have changed since this survey was done.

Map