Rashaantyn khuree
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Rashaantyn khuree,
Tibetan name(s) Cyrillic (DOMM 2007):
Наваангүдэмбэ, Рэгзэндэвийгацлин, Дорждамба
Tibetan name Wylie:
*ngag dbang sku rten pa ?, *rigs 'dzin bde ba'i dga' tshal gling?, rigs 'dzin bde ba'i dga' chen gling?, *rdo rje dam pa
Rinchen Number :
283
Rinchen Name :
Rashaantyn khiid, Navaangudembiin khiid, Regzendeviigatslin, Dorjdamba khiid
Type of Monastery/Temple:
Monastic City
Aimag where the temple is located:
Bulgan
Sum where the temple is located:
Saikhan sum
Sub-district where the temple is located :
5th bag, In a place called Khuremt
Old Aimag Name :
Tusheet Khan
Old Khoshuu Name :
Daichin vangiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Булган аймаг. Сайхан сум. Рашаантын хийд /Наваан гүдэн ламын хийд/ Хуучин Түшээт хан аймгийн Дайчин вангийн хошуу одоогийн Сайхан сумын төвөөс зүүн хойш 30 орчим км-т 6-р багийн нутаг Рашаант хэмээх газарт уг хийд төвхнөж байжээ.Уг хийдийг тус Эрдэнэ Дайчин чин ван Жамбалдоржийн хошууны Гүдэнбэ лам Наваан 1909 оны үед байгуулсан ба Богдын лүндэн зарлигаар “Ёндондаржаалин” хэмээх нэр авч байжээ.Наваан Гүдэнбэ хэмээх лам нь 1858-1937 оны үед амьдарч байсан тус хошууны эрдэм чадалтай ламын 1 байжээ.Тэрбээр 1925 онд цэргйн нисэх онгоцны газрйг байгуулах хэрэгт 500 адуу тусалж байсан баримт бий.Тус хийд нь 4 дугантай, Гэлүгбагийн урсгалын хийд байсан бөгөөд гол шүтээн нь Улаан сахиус, Дамдин чойжоо байжээ.80-100 ламтай байсан бөгөөд зуны эхэн сард хийдийн зүүн урд байх Рашаантын овоог тахидаг зуны дунд сард Майдар эргэж, намрын эхэн сард Ганжуур эргэдэг байжээ.Уг хийдийг байгуулагдаад удаагүй байхад Дайчин вангийн хүрээний аграмба Дандар ирж Дүйнхорийн ван тавьж байсан мэдээ байна.1937 оны эхээр хүрээ хийд хаагдахад уг хүрээнээс ганцхан Дашням унзад гэдэг хүн баривчлагдан яваад 10 жилийн ял сонсож 3 жил суугаад гарч иржээ.Тэрбээр Могодын хүрээнээс мөн баривчлагдан хоригдож байсан Бүрхэг Дэндэв гэдэг ламын тусламжаар хорих газраас оргосон ажээ.Наваан Гүдэн ламын хийдийн 3-4 дуган 1970-аад оныг хүртэл байсан ба хөдөөний айлууд бараагаа хийх амбаар сав болгон ашиглаж мөн нэгдлийн сүү тосны зовуудын байшин хүртэл болж байжээ.Тус хийдийн сүм дуганын туурь маш тодорхой байдаг бөгөөд 1937 оны үед хүрээ хийд хаагдахтай зэрэгцэн босгосон Наваан Гүдэнбэ ламын шарилын сүм буюу Гүдэн сүм одоо болтол бараг бүтнээрээ үлдсэн байна.Одоо Наваан Гүдэнбэ ламын хийдийн туурин дээр тус хийдийн хурал номын үйл ажиллагааг сэргээж 2007 оны 4-р сараас шинэ цагийн “Ёндондаржаалин” хийд байгуулагдан үйл ажиллагаа явуулж байна. Холбогдох эх сурвалж: 1. Сайхан сумын 6-р багийн иргэн өндөр настан Дамдинсүрэн гуайтай хийсэн ярилцлагаас 2007.07.26 2.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004
Description of location :
The site is located in an area called Rashaant on land of 6th Brigade, 30 km. northeast of the sum centre. Three hundred meters to the south is an owoo called Rashaantiin Owoo. Surrounding the site are Rashaant Uul at its north and Rashaantiin River flowing 200 m. west. The area is considered to be in a plain zone.
GPS coordinates :
North 48° 53’ East 102° 30’
Total site area:
Side1: Side2: Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
Yes
Site status at the time of survey :
The Rashaantiin Khiid temple is now being renovated on its original foundation and the main temple, Chogchen, is being built on its original location. 3 – 4 khailangiin (Oath taking) temple bases are shaped like chandmani and are clearly visible.
Date of establishment of the monastery/temple :
In the mid-1870s
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
Yes
Registration number of the revived temple:
1st БУСХ 003 not at site 2nd БУСХ 004 at site
Founder's name and title (if known):
Name and title : Choijivyn Navaangudembe - Interview Number: 001
Name and title : Б.Ганхөлөг Д.Доржбал лам Д.Өсөхбаяр - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
70 monks
Form Number :
БУСХ 001
Survey Team :
Team E
