Baruun dugana
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Baruun dugana,
Rinchen Number :
215
Rinchen Name :
Tusgaltyn khiid
Type of Monastery/Temple:
Temple
Aimag where the temple is located:
Arkhangai
Sum where the temple is located:
Bulgan sum
Sub-district where the temple is located :
Tusgalt bag
Old Aimag Name :
Sain Noyon
Old Khoshuu Name :
Setsen chin vangiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Архангай аймаг Булган сум. Тусгалтын дуган Энэ дуганы туурь нь одоогийн Булган сумын 1-р баг буюу Тусгалт багийн нутагт байдаг.Б.Ренчиний 1979 онд эрхлэн хэвлүүлсэн “БНМАУ-ын угсаатны зүйн атлас”-ын сүм хийдийн жагсаалтын 215 дугаарт Тусгалтын хурал, 216 дугаарт Жоногийн дуган хэмээн 2 янзаар бүртгэгдсэн нь угтаа 1 хурал буюу 1 дуганы нэр ажээ.Учир нь урд Тамирын голын эх энэ дуган байх давьчуу жалгыг Тусгалтын жалга гэх бөгөөд харин энэ хурлыг үүсгэн байгуулагч нь Шаашгай Жонон гэж хүн байжээ.Иймд дуганыг байгаа газар усных нь нэрээр Тусгалтын дуган үүсгэн байгуулагчийнх нь нэрээр Жононгийн дуган гэж нэрлэй байв.Шаашгай Жонон гэдэг хүний тухай дараах домог яриа энэ нутгийн хүмүүсийн дунд байдаг ажээ.Үүнд 18-р зууны сүүлчээр зүүн хязгаараас /одоогийн Хэнтий аймаг орчмоос/ Шаашгай Жонон, Шамба дайчин гэж ах дүү 2 хүн хөрөнгө мал ихтэй хүмүүс нутаг заагдан Сэцэн чин вангийн хошуунд ирж Шаашгай Жонон нь урд Тамирт Шамба дайчин нь хойд Тамирт суурьшсан гэдэг.Энэ 2 хүн ихээхэн хэмжээний мал, тодорхой тооны албат харьяаттай ирсэн бөгөөд тэдний удам угсааны хүмүүс одоо ч байдаг ажээ.Шаашгай Жонон Тусгалтын хурлыг анх 1820-иод оны үед 2 дугантай үүсгэсэн бол дараа нь нэг дуган нэмэгдэн Лхамын дуган, Отчыэ дуган Шаашгайн дуган гэсэн 3 дугантай болжээ.Энэ 3 дуганд эхэн үедээ ойр орчим нутгийн 20-иод лам цугласан байнгын хуралтай байсан бол 20-р зууны эхээр цагийн хуралтай болжээ.Энэ хурал 1936 оны дундуур бүрэн хаагдаж 3 дуган нь 1950, 1960-аад оны үеийг хүртэл байж байгаад нураагдсан байна. /.Эрдэнэбулган сумын 1-р багийн харьяат өндөр настан Дүгэрсүрэн гуайтай хийсэн ярилцлагаас 2007.07.03/
Description of location :
There are three wooden temple bases located in a field called Tusgaltiin Bulan, 38 km. from the sum centre. They occupy land of the 1st Brigade in Bulgan sum. To the north of the temple site is a passage called Khamriin Davaa and in the south is Daltiin Ar at the northern source of the Tamiriin river, amongst big stones.
GPS coordinates :
North 49° 18’ East 101° 25’
Total site area:
Side1: Side2: Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
The site area is closely enclosed by Khamriin Davaa at its north, by Khoid Tamiriin Ekh to its south and a dirt embankment of the temple bases are noticeable within big stones.
Date of establishment of the monastery/temple :
1860
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
No
Founder's name and title (if known):
Name and title : Shaashgai jonon - Interview Number: 001
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
not clear
not clear
Form Number :
АРБГ 057
Survey Team :
Team E
