Аgityn ekhnii Tsagaan nomun khaany dugan
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Аgityn ekhnii Tsagaan nomun khaany dugan,
Rinchen Number :
150
Rinchen Name :
Ayagatyn khural
Type of Monastery/Temple:
Monastry
Aimag where the temple is located:
Khövsgöl
Sum where the temple is located:
Jargalant sum
Sub-district where the temple is located :
2nd bag,, Sharkhuugiin uvuljuu
Old Aimag Name :
Sain Noyon
Old Khoshuu Name :
Dalai choinkhor vangiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Хөвсгөл аймаг Жаргалант сум. Агьтийн эхний дуган. Хуучин Сайн Ноён хан аймгийн Далай Чойнхор вангийн хошуу одоогийн Хөвсгөл аймгийн Жаргалант сумын 2-р багийн нутаг сумын төвөөс хойш 30 орчим км зайд 2-р багийн төвөөс 7 км-т Шархүүгийн өвөлжөө хэмээх газар 2 дуганы туурь бий. Энэ хоёр дуган нь Агьтийн эхний дуган хэмээн нэрлэгддэг байжээ. Энэ газар нутгийг 1980-аад оноос өмнө Агьтийн эх гэдэг нэртэй байснаа 2-р багийн малчин Шархүү гэдэг айл өвөлжөө гаргаж өвөлжддөг болсноос хойш Шархүүгийн өвөлжөө хэмээн нутаг орныхон нэрлэх болжээ. Б.Ренчиний 1979 онд эрхлэн хэвлүүлсэн “ БНМАУ-ын угсаатны зүйн атлас”-ын сүм хийдийн бүртгэлийн 150-рт Жаргалант суман дахь Аягатын эхний дуган хэмээн бичигдсэн нь ташаарсан бололтой ба тус суманд Аягат хэмээх нэртэй газар ус байхгүй байна. Агьтийн хурлын энэ дуганыг 1830-аад оны үед Тариатын хүрээнээс Дондог, Жигмэддамба, Ихнасан гэсэн 3 хүн ирж ард талын уулын хаданд нь майдар, зонхов, шагждүв 3 бурхныг зуруулаад баруун хамрын хаданд очирваань бурхан зуруулж өвөр дэвсэг дээр нь 2 модон дуган барьснаар Агьтийн хурлыг үүсгэжээ. Энэ хурал нь байнгын хуралгүй, цагийн хуралтай Нүхтийн хүрээ/ одоогийн хөрш Шинэ-Идэр суманд байсан/, Мандахын хүрээ /одоогийн хөрш Галт суманд байсан/ -нээс лам нар гарч ирж дүйчэн өдрүүдээр хурал хурдаг байжээ. Дуганы гол шүтээн нь Улаан сахиус буюу Жамсран сахиус байв. Энэ хурал голчлон гүнриг, санжчогсом, чоймпорол хурах ба ялангуяа санжчогсом гэдэг номыг 100 жил хурсан гэдэг. Сүүлчийн тахилч нь нутгийн халзангийнхан хэмээх удмын 7 халзангийн нэг халзан Шарав хэмээх хүн байсан ба ловон нь Сандуйжав гэдэг хүн байжээ. Агьтийн хурал нь 1937 оны эхээр үйл ажиллагаа нь зогсож хаагдсан ба эзгүйрсэн хоёр дуганыг 1938 онд Ядамжавын Батбаяр гэдэг хүн шатааж устгажээ. / Жаргалант сумын өндөр настан 78 настай Д.Шагдарсүрэн гуайтай хийсэн ярилцлагаас. /2007.06.04/
Description of location :
The site is located in the place called Sharkhuugiin uvuljuu (winter camp of Sharkhuu) which is 30. km north of Jargalant sum center and 7 km. from the center of 2nd bag. North of the site is Shar khuugiin am, east is Agityn bulan and west is Khuren gozgor. East of the site is sacred Modny ovoo.
GPS coordinates :
North 48° 36’ East 099° 42’
Total site area:
Side1: Side2: Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
The site is barely visible. There is a winter camp adjacent to the site.
Date of establishment of the monastery/temple :
1830s
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
No
Founder's name and title (if known):
Name and title : Ikhnasan /Baga tsagaan nomun khaan/ - Interview Number: 001
Name and title : Dondogiin Jigmed khamba /Ikh tsagaan nomyn khaan/ - Interview Number: 001
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
about 20 monks
about 20 monks
Form Number :
ХӨЖР 023
Survey Team :
Team E
