Ikh bulgiin khiid
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Ikh bulgiin khiid,
Rinchen Number :
614
Rinchen Name :
Ikh bulgiin khiid
Type of Monastery/Temple:
Monastry
Aimag where the temple is located:
Sükhbaatar
Sum where the temple is located:
Ongon soum
Old Aimag Name :
Setsen Khan
Old Khoshuu Name :
Dariganga khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Сүхбаатар аймгийн Онгон сумын Их булгийн хийд Их булгийн хийд нь хуучин Сэцэн хан аймгийн Дарьганга хошуу, одоогийн Сүхбаатар аймгийн Онгон сумын нутагт, тал хээрийн бүсэд, Их булаг хэмээх газарт оршиж байжээ. 1919 онд Богд Хаант Монгол улсын Дотоод Хэргийг Бүгд Захиран Шийтгэх Яамны захирамжаар Монгол улсын шаштир зохиох газарт цугласан “Өргөх Цес”-т уг хийдийн тухай ийнхүү тэмдэглэгджээ: Дарьгангын ” Замлин “ хийд нь Бүрэнт Засагчийн хоёрдугаар (1862) онд Хүү ноён гэгчийн үед 100 ламтай, Маанийн бүтээлийн хурлаар үүсэв. Дараа Хайлан, Гүнрэг ,Чогчин ,Манба, Чоймпорол хурах болов. Анх нэг жастай байгаад хожим 9 жас нэмж нийт 10 жас сантай болжээ. Да лам Лондон гэгч 1500 лан мөнгө гаргаж анхны дуган сүмийг бариулав. Одоо 47 ламтай. /Монголын хүрээ хийдийн түүх, Ч.Банзрагч, Б.Сайнхүү, Улаанбаатар 2004/ 1934-38 оны Хүрээ хийдийн судалгаанд Дарьганга сумын Их булагийн хийд нь Бүрэн засагч хааны 2-р онд Лодон хэмээх хүний санаачлагаар байгуулагдсан бөгөөд дөрвөн сүм , 100 ламтай, Гүнрэг, Цогчин, Манба, Дарь эх, Чоймбол, Молом зэрэг хурлуудтай, 11 жастай хийд байжээ хэмээн тэмдэглэгджээ. Аман эх сурвалж: Эх булгийн хийд нь 1700-аад оны үед бий болсон бөгөөд Богдод мэдээтэй чийга, ямпайтай, орлогоосоо хувь явуулдаг, байнга суудаг 30гаруй ламтай хөдөөх ламтайгаа 200 гаруй ламтай, Цогчэн, Манба, Зурхайн дугантай, нэг жастай хийд байжээ. Хийдийг үе үед хувилгаадууд толгойлж байжээ. Сүүлийн хамба нь Баяндэлгэр сумын харъяат Дамбийжанцан гэдэг хүн байгаад 1930 хэдэн оны үед хэлмэгдсэн. Хамгийн сүүлд Чадраа гэдэг хувилгаан байж байгаад баригдсан ажээ. Холбогдох эх сурвалж: -Монголын хүрээ хийдийн түүх, Ч.Банзрагч, Б.Сайнхүү, Улаанбаатар 2004 -Сүхбаатар аймгийн орон нутгийг судлах музейн судалгаа - Норжингийн Даваажаргалын ярилцлага (Сүхбаатар аймгийн Онгон сумын Жамцолин хийдийн тэргүүн)
Description of location :
The site is located in the place known as Ikh Bulag which is east of Ongon soum center.
GPS coordinates :
North 45° 24’ East 113° 18’
Total site area:
Side1: Side2: Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
Some foundation stones remain.
Date of establishment of the monastery/temple :
The reign of the Daoguang Emperor (1820–1850)
1720
1700
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
Yes
Registration number of the revived temple:
СБОН 015
Founder's name and title (if known):
Name and title : Болд - Interview Number:
Name and title : Даваажаргал - Interview Number:
Name and title : Дорждэрэм - Interview Number:
Name and title : С.Содов - Interview Number:
Name and title : Өлзийхутаг - Interview Number:
Name and title : Бадарч - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
107
30 resident monks
Form Number :
СБОН 014
Survey Team :
Team F
Норжингийн Даваажаргал
Oral History :
Цэнджав
Oral History :
Дорждэрэм
Oral History :
