Нүдэнгийн жас
Read in English
Сүм хийдийн нэр :
Нүдэнгийн жас,
Ринченгийн жагсаалт дахь дугаар :
0
Сүм хийдийн төрөл :
хийд
Байрлах аймаг :
Төв
Сум :
Баянжаргалан
Баг :
төв
Аймгийн хуучин нэр :
Түшээт хан
Хуучин хошууны нэр :
Боржигон цэцэн вангийн хошуу
Товч түүх :
Төв аймаг Баян жаргалан сум. Нүдэнгийн жас Хуучин Цэцэн хан аймгийн Цэцэн чин вангийн хошуу одоогийн Баян жаргалан сумын төвийн баруун хэсэгт Баясгалан хэмээх уулын өвөрт 3 дуган бүхий энэхүү жасаа хурал байжээ.Нүдэнгийн хурлыг анх үүсгэн байгуулагдсан тухай үндэсний төв архивийн гар бичмэлийн фондод “...Бас Гахан хэмээх багийн дотор тахигдсан гандан дуганыг Бадаргуулт Төрийн арванхоёр /1886/ онд засаг бэйл Цэрэнсандивын үед байгуулан Чилхаанамсүмийн Чэдүв бүтэлгэж Хөх нүдэн хэмээх газар суулгажээ...” гэсэн баримт хадгалагдаж байна.Уг хурал нь Цэндаюуш, цагаан дарь эх голчлон уншдаг лхам шүтээнтэй цагийн хурал байжээ.Нүдэнгийн хурал сар жилийн дүйцэн өдрүүдээр 20 орчим лам цуглаж хурдаг байсан ба 1935 оны үед энэ хурал хаагджээ.Лам нар нь Нүдэн, Баясгалантын уулыг тахидаг байв.Одоо тууриас хойно 40 метр-т Баян жараглан сумын нэгдэлийг үүсгэн байгуулсан анхны гишүүдийн нэр бүхий дурсгалын самбар байна. /Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004/
Байршлын тайлбар :
Төв аймаг Баянжаргалан сумын төвийн баруун хойд хэсэгт Баясгалант уулын өвөрт, баруун талд 80-д метрт Нүдэн уул, зүүн хойд талд Уушгийн уул бий. Туурийн хойд тал 40-д метрт Баясгалант уулын өврийн жижиг толгойд нэгдлйн анхны гишүүдийн нэр бүхий дурсгалын бичигт самбар босгосон. Тууриас өмнө зүгт 80-100 метрт сумын төвийн гэр хороолол эхэлнэ.
Баясгалант, Нүдэн уул нь эртний тахилгатай.
GPS хаяг :
North 47° 10’ East 108° 15’
Сүм хэвээр хадгалагдан үлдсэн :
No
Судалгаа явуулах үеийн байдал :
Туурийн суурийн чулуу үл ялиг мэдрэгдэх ба энэ орчинд хуучин сумын дизель станцын байр, хашааны барилгын үлдэгдэлтэй холилдсон тал хээрийн бүсийн чулуурхаг хөрстэй учир том том чулуунууд бий болсон.
Сүм хийд байгуулагдсан он :
1890-ээд он
Сүм хийд хаагдсан болон нураагдсан он :
Тухайн газарт баригдсан шинэ сүм, дугана :
No
Үүсгэн байгуулагчийн нэр, цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):
Нэр, цол хэргэм : Мэдэгдэхгүй | Ярилцлагын дугаар:
Сэргээн байгуулагдсан огноо :
Хуучин хийдэд сууж байсан лам нар
8-10 лам
Хүснэгтийн дугаар :
ТӨБЖ 058
судалгааны баг :
Team: Ж