Tsookhoryn khural
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Tsookhoryn khural,
Tibetan name(s) Cyrillic (DOMM 2007):
Дашчойнпиллин
Tibetan name Wylie:
*bkra shis chos 'phel gling
Rinchen Number :
267
Rinchen Name :
Tsookhoryn khural, Tsagaan burgas khural, Dashchoinpillin
Type of Monastery/Temple:
Temporary Assembly
Aimag where the temple is located:
Bulgan
Sum where the temple is located:
Khutag-Öndör sum
Sub-district where the temple is located :
Khongor bag, Tsagaan burgasny ekh
Old Aimag Name :
Tusheet Khan
Old Khoshuu Name :
Namnan uuliin khoshuu (Baatar vangiin khoshuu)
Historical Summary (In Mongolian only):
Булган аймаг Хутаг өндөр сум. Цоохорын хурал /Цагаан бургасны хурал/ Түшээт хан аймгийн Баатар вангийн хошуу одоогийн хутаг өндөр сумын төвөөс зүүн хойш 18-20 км орчимд Цагаан бургасны голын адаг Сэлэнгэ мөрний ар хөвөө Дуганы шил хэмээх газар байрлаж байв.Нутгийнхны ярьдаг аман домогт өгүүлэх нь “...Халхын өндөр гэгээний төрсөн дүү Юм-Чиндолгор, төвд угсааны Балдансангас гэгч мэргэн түргэн, хараалч, жатгач ламтай ханилахад дургүйрэхэд нь тэд “Богд гэгээнийг ална” гэснээр хажиглагдан, Дайчин вангийн хошуу ноён зөвшөөрснөөр Сэлэнгэ нутагт ирж амьдарч байгаад үхэхэд нь тэр хоёрыг Сэлэнгэ мөрний ар хөвөө Дунд Бурхуудын өвөр Өргөөн зусланд нутаглуулсанд буг болж айл амьтныг айлгаж ичээх болсноор хэрүүл маргаан дэгджээ.Дайчин ван, Итгэмжит бэйс хоёр хошуу хамтран хэлэлцээд 18-р зууны эхэн үед Найрамдлын дуган нэртэйгээр 2 дуганыг барьж босгон Дашчоймпиллон гэж нэрлэжээ.Хоёр хошуунаас Найрамдлын хурлыг жилд нэг удаа намар цаг хурах ба хоёр хошууны хүрээ хийдүүдээс аль л чарамхийх хуврагуудаа ирүүлж Арван хангал хураад, эцэст нь ерөөл авахуулж өндөрлөдөг.Энэ хуралд хол ойрын 200 шахам лам нар эрдэм чадлаа гайхуулдаг байж.Ийнхүү газар газрын лам нар учир нутагт Цоохорын хурал хэмээн нэрлэгдэх болжээ.Найрамдлын хурал Цоохорын өөх хэмээх онц сонин буянтай наадмаар төгсөнө.Жил бүр 4 үхэр, 20-иод хонь, 20-иод яалж 4 том тогоонд чанан хуралд хурсан хувраг, цугларсан сүсэгтэн олныг алаггүй цатгах ба эцэст нь өөх идэх уралдаан болж, хамгийн их өөх идсэн амны хишигтэн лам хар, эр эм хэнийг нь ч идэшний сувай үнээгээр шагнадаг заншилтай байжээ...”хэмээн өгүүлдэг.1939 онд уг хурал хаагдсан байна..Дуганыг 1940-өөд онд буулган ховилтой хар модон банзнууд нь нутгийнхан малын хашаа болжээ. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ханатай багийн иргэн Нямжанцан гуайтай хийсэн ярилцлагаас 2007.07.31 2.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004
Description of location :
There are two temple bases located on the north shore of Selenge lake, at the end of the Tsagaan Burgas (White Willow) river that flows through the north of the Tsagaan Burgas passage. The Khutagt-Undur sum centre stands southeast of the Tsagaan Burgas passage. It is part of a plain valley zone. GPS given for Khutagt-Undur (Khutag ondor) sum centre.
GPS coordinates :
North 49° 23’ East 102° 42’
Total site area:
Side1: У 12 Side2: Ө 10 Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
The temple bases are covered by densely grown plants which are common in mountain range. The foundation stones remain fixed to the ground and are visible when looked closely. A local guide is recommended in locating this site.
Date of establishment of the monastery/temple :
In the early 18th century
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
No
Founder's name and title (if known):
Name and title : Daichin van, Itgemjit beis - Interview Number: 001
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
20 monks
20 monks
Form Number :
БУХУ 007
Survey Team :
Team E