Akhai beisiin dugan
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Akhai beisiin dugan,Gandanshadublin,
Tibetan name(s) Cyrillic (DOMM 2007):
Ганданшадублин
Tibetan name Wylie:
*dga' ldan bshad sgrub gling
Rinchen Number :
469
Rinchen Name :
Akhai beisiin khuree, Akhai gungiin khuree
Type of Monastery/Temple:
Monastic School
Aimag where the temple is located:
Khentii
Sum where the temple is located:
Darkhan soum
Old Aimag Name :
Setsen Khan
Old Khoshuu Name :
Akhai beisiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Хэнтий аймгийн Дархан сумын Ахай бэйсийн хүрээ Хуучнаар Сэцэн хан аймгийн Ахай бэйсийн хошуу, одоогийн Хэнтий аймгийн Дархан сумын төвд Ахай бэйсийн хүрээ буюу Ганданшадублин хийд оршин байжээ. 1934-38 оны Хүрээ хийдийн судалгаанд Сайшаалт ерөөлт хааны 1-р он, 1787 онд Засаг гүн Цэвээндорж гэгч 500 лан мөнгө тавьж Буйлан уулын өвөр хэмээх газар анх байгуулсан бөгөөд Гаанжуур, Майдар, Чойр, Цогчэн, Ламрам, Гүнрэг гэсэн зургаан дацантай, 48 ламтай, зургаан жастай хийд байсан хэмээн тэмдэглэгджээ. Аман эх сурвалжид: Энэ хийдийг босгоход 1787 оны үед хошууны засаг гүн Цэрэндорж хувиасаа 500 лан мөнгө гаргаж ард олны хандиваар барьсан гэх бөгөөд дан хар модоор нэг ч хадаас оролгүй бүтээгдсэн түүхтэй ажээ. Ахай бэйсийн хийд нь 300-700 ламтай, Ламрим, Чойр, Ганжуур, Чогчэн Хайлан, Манба дацантай, Ганжуурын, гол шүтээний зэрэг дугануудтай, Ловон бадамжунай сахиустай, байнгын хуралтай, хийд дээрээ гавжийн дамжаа барьдаг, Майдар эргэдэг, нүгнээ сахидаг, улааны урсгалын хийд байжээ. Хийдийн хамба нь өвгөн хамба Лувсаннэрэн,дараа нь Чүлтэм хамба да лам нь Лувсандоо, Их унзад нь Гонио, Дэд унзад нь Жигмэд, бага унзад нь Дагвын Шарав, Тангад Жигмэд, Шарав Чойжив нар байсан. Ахай бэйсийн хийдийн цогчин дуган нь тус сумын “Үлэмж Орших ” хоршооны барааны склад болоод байгаа. Ганданшадублин хийдийг сэргээн 1993 онд улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн боловч хурал номын үйл ажиллагаа явуулахгүй байгаа болно. Холбогдох эх сурвалж -Монголын хүрээ хийдийн түүх, Ч.Банзрагч, Б.Сайнхүү, Улаанбаатар 2004 -Хэнтий аймгийн Дархан сумын өндөр настан, ахмадын хорооны дарга асан Шовоохой гуайн тэмдэглэл -Цэвэгийн Гомбожавын ярилцлага (1916 онд төрсөн Хэнтий аймгийн Дархан сумын Бор-Өндөр багийн өндөр настан )
Description of location :
The site is located in the centre of Darkhan Sum, Khentii province.
GPS coordinates :
North 46° 37’ East 109° 24’
Total site area:
Side1: 21 Side2: 21 Side3: 3 Side4: 8 Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
The main temple is in good condition however the roof has fallen off. Remnant planks of wood from the buildings were taken to the back of the main temple and piled up. When the temples and other constructions were intact, they were used by the sum administration and locals as a shop and storage facilities. The entire site is now owned by a local enterprise “Ulemj Orshikh”.
Date of establishment of the monastery/temple :
1898
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
Yes
Registration number of the revived temple:
ХЭДР 023
Founder's name and title (if known):
Name and title : Г.Жагдаг Д.Төмөрпүрэв - Interview Number:
Name and title : Сумын сүсэгтний холбоонынхон Ц.Маналжав - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
over 700 monks
Notes :
Founded by Tseren, the Jasagh (governor) of the Khoshuu (banner)
Form Number :
ХЭДР 024
Survey Team :
Team F
