Maaniin khural
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Maaniin khural,
Rinchen Number :
788
Rinchen Name :
Maaniin khural / Bazar khuitnii khural/
Type of Monastery/Temple:
Other
Aimag where the temple is located:
Ömnögovi
Sum where the temple is located:
Khankhongor sym
Old Aimag Name :
Sain Noyon
Old Khoshuu Name :
Baldan zasgiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Өмнөговь аймаг Ханхонгор сум Маанийн хурал /Базар хүйтний хурал/ “Ренчингүшиг” нэртэй энэ хурлыг анх 1893 онд тус хошууны ноён болон гэлэн Сүндэв олон ардын хамт 10 шахам лам хэдэн эсгий гэртэй байгуулж Маань уншин үүсгэв.18 жил нүүж яваад Базар хүйтэн гэдэг газар дуган, байшин зэргийг бариулж, хурал ном нэмэн тогтоож суурьшаад 43 жил болж 1936 оны эхээр хаагджээ.Таван овоотын хийдийн дэг жаягтай.Чогчин, Маань, Гүнрэг, сахиус зэрэг хуралтай.Хурал сүмийг анх байгуулсан Сүндэв, Намжил аграмба, Чоймбол нар тэргүүлж явсан.Хаагдахын өмнө 3-4 дуганатай,40-50 ламтай байнгын хуралтай байжээ. Тус хурал нь майдар эргэх,ганжуур эргэх,хайлан хурах,нүгнээ сахих,сор залах зэрэг шашин номын зан үйлүүдийг тогтсон дэг жаягийн дагуу хийдэг байв. 1990 онд БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлөөс хуучин сүм хийдийг сэргээн хурал номын газар байгуулах тухай тогтоол гарсантай холбогдуулан сүсэгтэн олны саналыг дэмжиж “Говь” хөдөлгөөн аймгийн АДХГ захиргаанд хурал номын газар байгуулахаар оруулсан саналыг хүлээн авч, дэмжиж тогтоол гаргаж хуучин Балдан засаг, Говь түшээ, гүний хошууны зааг нутаг болох Ханхонгор сумынМандах багийн нутаг дахь 53 жилийн өмнө хаагдаж газрын хөрстэй тэгшлэгдэн хэлмэгдсэн “Базарвааний” хийдийг сэргээх шийдвэрийн дагуу 1990 оны 4-р сарын 19-нд шав тавьж тэр жилийн намар буюу 17-р жарны цагаан морин жилийн намрын эхэн сарын шинийн дөрөвний цагаагчин туулай өдөр мөнөөхөн шав тавьсан газар гэр дуган барьж бангын хурал хурах лам нар болон сүсэгтэн олон цуглаж хийдийн хурал нээх ёслолын ажиллагааг “Говь” хөдөлгөөний тэргүүн С.Цагаанчулуу нээж, Аймгийн АДХГ захиргааны дарга Б.Банди дэлгэрэнгүй үг хэлж хандив өргөжээ.Ийнхүү өлзий буян бүрдсэн энэ өдрөөс эхлэн Ловон лам Жамбаачойдор, унзад Гимбэл, гэсгүй Батцэнгэл, Дарам, Раажамба, Агваанцэрэн, Санчир, Чиндэг, Сэджав, Чимэдосор, Дамбий зэрэг олон ахмад лам шинэ залуу банди нартайгаар сүсэгтэн олны сэтгэлийг ариусган анхны хурлаа хурж эхэлжээ. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004 2.Л.Мажаа Өмнөговь аймаг Бага толь1 УБ 2001
GPS coordinates :
North 43° 46’ East 104° 12’
Total site area:
Side1: 150 Side2: 150 Side3: 150 Side4: 150 Side5: Side6:
Revived temple on site :
Yes
Date of establishment of the monastery/temple :
1893
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
Yes
Registration number of the revived temple:
ӨГХХ 022
Founder's name and title (if known):
Name and title : Дарамбал гэж хүний үр хүүхэд бүтээв - Interview Number:
Name and title : Сумын засаг дарга дэмжсэн байна - Interview Number:
Name and title : Энэ Дарамбал нь Очир дарь хувилгааныг дагаж яваад сүүлд нас барсан хүн - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
40-50
Form Number :
ӨГХХ 018
Survey Team :
Team E